ΤΟ ΚΑΤΑΦΥΓΙΟ

 

katafigio005.jpg
Το καταφύγιο ‘Μ. Νικολάου’ (1120 μ.)

Το καταφύγιο ‘Μ. Νικολάου’ βρίσκεται στη θέση ‘Λειρί’ στη Δίρφυ σε υψόμετρο 1120 μ., σε δεσπόζουσα θέση, με θέα τόσο προς τον Ευβοϊκό κόλπο όσο και προς το Αιγαίο, απ’ όπου σε μέρες με διαύγεια και καλή ορατότητα μπορούμε να δούμε τα νησιά των Σποράδων.

katafigio004.jpg katafigio003.jpg
Με φόντο τη Δίρφυ Με φόντο το Ξηροβούνι

Μετά την πρόσφατη ανακαίνισή του, που τελείωσε το 2001, το καταφύγιο διαθέτει τρεις μεγάλες αίθουσες με τζάκι και στις δύο από αυτές υπάρχουν εγκαταστάσεις κουζίνας για εξυπηρέτηση διαφορετικών ομάδων. Διαθέτει 50 κρεβάτια και μπορεί να φιλοξενήσει συνολικά 45 άτομα.

katafigio001.jpg katafigio002.jpg
Το εσωτερικό του καταφυγίου

Όλος ο εξοπλισμός είναι καινούργιος: κρεβάτια, στρώματα, κουβέρτες, εξοπλισμός εστίασης, τραπέζια, πάγκοι,… που δίνουν μία νότα αρχοντιάς και καθαριότητας. Η θέρμανση εξασφαλίζεται τόσο από τα τρία τζάκια που αναφέραμε, όσο και από το καλοριφέρ, τα οποία προσδίδουν θαλπωρή και άνεση τις κρύες μέρες του χειμώνα. Για την εξυπηρέτηση των ανθρωπίνων αναγκών υπάρχουν τέσσερις εσωτερικές τουαλέτες και δύο ντους. Επίσης το καταφύγιο διαθέτει καρτοτηλέφωνο που λειτουργεί ασύρματα για απρόσκοπτη λειτουργία και γεννήτρια για να καλύπτει τις ανάγκες διακοπών του ηλεκτρικού ρεύματος.

  • Πρόσβαση στο καταφύγιο

Απο την ράχη Συκά, μέχρι το καταφύγιο είναι περίπου 20 λεπτά με τα πόδια. Θα πρέπει να αναφερθεί ότι ο χωματόδρομος οδηγεί μέχρι το καταφύγιο, αλλά είναι προσβάσιμος μόνο σε ειδικού τύπου οχήματα.

Για τους ορειβάτες που θέλουν να περπατήσουν υπάρχει το μονοπάτι Σ-1, που ξεκινά από το γήπεδο της Άνω Στενής και οδηγεί στο καταφύγιο σε χρόνο 2 ωρών. Επίσης υπάρχουν και τα μονοπάτια Σ-2 και Σ-3. Το Σ-2 οδηγεί στην αρχή του δάσους που συναντάμε στη διαδρομή από τη ράχη Συκά προς το Ξηροβούνι, οπότε βγαίνουμε στη ράχη Συκά και από εκεί πάμε στο καταφύγιο, σύναολο χρόνου 3 ώρες. Το Σ-3 οδηγεί στο Ξηροβούνι και από εκεί ράχη Συκά – καταφύγιο, σύνολο χρόνου 4 ώρες.

Από το καταφύγιο για την κορυφή της Δίρφυος υπάρχει μονοπάτι πολύ καλά σηματοδοτημένο που οδηγεί εκεί σε 2,5 ώρες. Θα πρέπει να επισημανθεί στους φίλους ορειβάτες ότι η Δίρφυς έχει της δικές της ιδιομορφίες και πολύ εύκολα κλείνεται από σύννεφα, ιδίως αν φυσούν βόρειο, βόρειο-δυτικοί άνεμοι, οπότε συμπυκνώνονται οι ατμοί του Αιγαίου πάνω στη Δίρφυ και παράγονται σύννεφα όπως στα Καζάνια του Ολύμπου. Γι’ αυτό χρειάζεται προσοχή όταν ο καιρός δεν είναι καλός, διότι εύκολα μπορεί να χαθεί το μονοπάτι και να γίνει δύσκολη η επιστροφή.

  • Διαχείριση καταφυγίου

Το καταφύγιο είναι ιδιοκτησία του ΕΟΣ Χαλκίδας, η διαχείρισή του γίνεται από το διοικητικό συμβούλιο και υπεύθυνος είναι ο Έφορος του καταφυγίου.
Η διανυκτέρευση κοστίζει 10 ευρώ για τα μέλη ορειβατικών συλλόγων και 12 ευρώ για τα μη μέλη.
Το καταφύγιο λειτουργεί κατόπιν συνεννόησης με τον έφορο καταφυγίου.

  • Τηλέφωνα επικοινωνίας

Καταφύγιο: Τηλ. 22280 25655
Έφορος καταφυγίου: Σπυριδάκης Παναγιώτης Τηλ. 697 0809822
Φύλακας καταφυγίου: Ματούλα Βαλκώνη Τηλ. 6940687312
ΕΟΣ Χαλκίδας Τηλ. 22210 25230 κάθε Τρίτη και Πέμπτη 18:00-21:00


Ιστορία κατασκευής καταφυγίου ‘Μ. Νικολάου’

Στο τέλος της δεκαετίας του ’50 ο Ορειβατικός Σύλλογος ανοίγει και πάλι τα φτερά του για τις βουνοκορφές. Το όνειρο για την δημιουργία Καταφυγίου στη Δίρφυ ξαναζωντανεύει.

Παλιά και νέα μέλη ανασκουμπώνονται. Από το 1959 (και για δέκα περίπου συνεχή έτη) Πρόεδρος αναλαμβάνει και πάλι ο Φιλοκλής Δράκος με Γενικό Γραμματέα τον Μιχάλη Νικολάου και Έφορο Ορειβασίας ένα νέο δραστήριο μέλος τον Κώστα Ιωαννίδη. Προχωρούν στην αναδιοργάνωση του Συλλόγου και εγγράφουν νέα μέλη. Σημαντικός ο αριθμός τους, για τα μέτρα της εποχής, πάνω από 70 άτομα.

Παράλληλα γίνεται προσπάθεια να δοθεί νέα ώθηση στη χιονοδρομία. Επιδιορθώνονται τα παλιά πέδιλα του σκι, κατασκευάζονται νέα μπαστούνια και υπό την καθοδήγηση των παλαιών ορειβατών-χιονοδρόμων Μιχ. Νικολάου, Φιλ. Δράκου και Δημ. Πίσχινα ξεκινούν οι νέοι μαθητευόμενοι σκιέρ: Κώστας Ιωαννίδης, Ε. Εμμανουηλίδης, Ν. Ντουραμπάς, Αθαν. Γρύλλος. Χώρος εκπαίδευσης οι πλαγιές κοντά στο χώρο που αργότερα αναγέρθηκε το Καταφύγιο. Χτυπάνε πολλές πόρτες για οικονομική ενίσχυση, ανοίγουν ελάχιστες. Οι καιροί χαλεποί. Στέλνουν γράμμα στα προπολεμικά μέλη του Ορειβατικού, στους αδελφούς Κωνσταντάκη που ζούσαν στον Παναμά όπου σταδιοδρομούσαν. Παράλληλα ζητούν από την Κοινότητα Στενής παραχώρηση 5 στρεμμάτων για την ανέγερση του Καταφυγίου.

26 Ιουνίου1960. Θεμελίωση του Καταφυγίου

26 Ιουνίου1960. Θεμελίωση του Καταφυγίου

Σαν από Μηχανής θεός, οι Αφοι Κωνσταντάκη στέλνουν το σημαντικό (για την εποχή) ποσό των 7.500 δραχμών και 750 δολαρίων, ενώ η Κοινότητα Στενής αποφασίζει την παραχώρηση εκτάσεως 5 στρεμμάτων. Για την ιστορία, καταγράφουμε τα ονόματα των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου της Κοινότητας: Ταξιάρχης Μπεληγιάννης, Πρόεδρος, Γρηγόρης Παπαγεωργίου Αντιπρόεδρος, Κων. Θωμάς, Ιωαν. Λέων, Γεωργ. Ζέρβας, Ιωαν. Βλάχος, Μιχ. Γιαλός Σύμβουλοι.

Το όνειρο παύει να είναι μακρινό. Ο στόχος που είχε τεθεί από την ίδρυση του Συλλόγου μας το 1937, η δημιουργία του Καταφυγίου είναι ορατός. Αδιάψευστο στοιχείο της προτεραιότητας που είχε για τον νεοσύστατο, τότε, Σύλλογο, μία επιστολή του Δ.Σ. προς το Κεντρικό Συμβούλιο, με την οποία οι Χαλκιδέοι γνωστοποιούν ότι αδυνατούν να συμμετάσχουν σε κοινή εξόρμηση με Αθηναίους ορειβάτες, διότι την ημέρα αυτή (28 Φεβρουαρίου 1937) ήταν προγραμματισμένη χοροεσπερίδα στην πόλη μας, της οποίας τα έσοδα θα διατίθεντο δια την ανέγερση ορειβατικού καταφυγίου στη Δίρφυ. Την χοροεσπερίδα αυτή δέχθηκε να θέσει υπό την προστασία του ο Νομάρχης Εύβοιας, Ε. Μαρινάκης, υποσχεθείς να αποστείλει εγκύκλιο στις Κοινότητες του Νομού μας, «όπως τούτες συνεισφέρουν χρήματα δια την ανέγερσιν του Καταφυγίου».

Τότε, την προσπάθεια αυτή είχε βοηθήσει και ο Σπ. Κριεζώτης, γαιοκτήμονας από την Τριάδα, προσφέροντας 1.000 δρχ.

Μετά τον πόλεμο (1 Νοεμβρίου 1947), την απόφαση των ανθρώπων του Ορειβατικού Χαλκίδας να κατασκευάσουν Καταφύγιο στη Δίρφυ, βοήθησε και η Ομοσπονδία αποστέλλοντας αρχιτεκτονικό σχέδιο καταφυγίου δυναμικότητας 20 θέσεων που τελικά δεν χρησιμοποιήθηκε. Η όλη προσπάθεια για την κατασκευή του Καταφυγίου απετέλεσε ένα τεράστιο επίτευγμα, αν λάβουμε υπ’ όψιν την έλλειψη χρημάτων και ιδίων μεταφορικών μέσων, το δύσβατο της περιοχής και τα προαπαιτούμενα έργα υποδομής. Ωστόσο περίσσευε το πείσμα, η θέληση, η προσωπική εργασία και, πάνω από όλα, η πίστη στην πραγμάτωση του ονείρου.

Μετά την διάνοιξη του δρόμου, αναζητήθηκε η κατάλληλη πέτρα, άνοιξε το λατομείο, διαμορφώθηκε η πηγή. Τα πρώτα υλικά (τσιμέντο – ασβέστης) μεταφέρθηκαν με τα IX του Φιλοκλή Δράκου και του Κώστα Ιωαννίδη. Για τις διανοίξεις βοήθησε η Νομαρχία με γκρέϊντερ. Για το κτίσιμο, μέχρι την πρώτη πλάκα, δούλεψε ο Σταύρος Βασιλείου από τη Στενή και δύο εθελοντές του Ορειβατικού, οι Ν. Ντουραμπάς και Γ. Γαλάνης. Η ανέγερση ολοκληρώθηκε με την χρησιμοποίηση του ειδικευμένου χτίστη-εργολάβου από την Αθήνα Μαθιουδάκη που είχε εμπειρία από ανέγερση και άλλων καταφυγίων, με βάση τα σχέδια και την επίβλεψη του Βασίλη Ιωαννίδη. Είχε προηγηθεί επίμονη αναζήτηση και μελέτη για την επιλογή της θέσης του Καταφυγίου. Μετά την προεπιλογή των δύο επικρατέστερων θέσεων (η τελικώς επιλεγείσα και η Λειρή) έγιναν μετρήσεις της παροχής και σταθερότητας ροής των δύο πηγών, ελήφθησαν υπ’ όψιν το κόστος προσπέλασης, η γειτνίαση με τις στάνες, η θέα, η δυνατότητα εύκολης οπτικής επαφής σε δύσκολες καιρικές συνθήκες και άλλα σχετικά κριτήρια.

 

5/2/61. Αρχές κατασκευής

Πράγματι, η θέση του Καταφυγίου, στη γνωστή ράχη, είναι διαλεγμένη σοφά. Βρίσκεται στο χαρισματικό οικοσύστημα «Δίρφυ – Ξηροβούνι» με υπέροχη θέα, βόρεια προς τη Δίρφυ (που δεσπόζει με τον επιβλητικό όγκο της), νότια προς τις αλπικές πλαγιές του Ξηροβουνίου, ανατολικά προς την πλευρά του Αιγαίου και δυτικά προς τον Ευβοϊκό, που χαρίζει ονειρεμένα ηλιοβασιλέματα.

Επιτέλους, στις 26 Ιουνίου 1960 γίνεται πανηγυρικά η γιορτή της θεμελίωσης του Καταφυγίου, παρουσία ορειβατών από την Χαλκίδα και την Αθήνα.

Μετά τον αγιασμό, που έγινε από τους δύο ιερείς της Στενής, μίλησε ο Πρόεδρος του Τμήματος Χαλκίδας Φιλ. Δράκος, που αναφέρθηκε στις πολλές αντιξοότητες και στον πόλεμο που καθυστέρησαν επί 25 χρόνια την στιγμή αυτή. Εκ μέρους του Κεντρικού Συμβουλίου έλαβε τον λόγο ο Αντ. Μαρίνος και του Τμήματος Αθηνών ο Ανάργυρος Παπαδόπουλος. Το όραμα πήρε πλέον σάρκα και οστά. Με την βοήθεια των αδελφών Κωνσταντάκη, τις συνδρομές και έκτακτες ενισχύσεις των μελών και των φίλων του Ορειβατικού, και την επίβλεψη του μηχανικού Βασίλη Ιωαννίδη, που προσεφέρθη αφιλοκερδώς. Τα «Τσιμέντα Χαλκίδας ΑΕ.» προσέφεραν δωρεάν την απαιτούμενη ποσότητα τσιμέντων, η «Ο.Δάριγκ ΑΕ.» τα δομικά πλέγματα. Η Τεχνική Σχολή του Επιμελητηρίου, με Πρόεδρο τον Δ. Σκούρα και Γεν. Γραμματέα τον Ν. Παπαγεωργόπουλο προσεφέρθη να κατασκευάσει τα μεταλλικά κουφώματα, που τελικά όμως κατασκευάστηκαν στην Αθήνα από τεχνίτη ειδικό σε κατασκευές καταφυγίων. Ενώ το 1961 με την βοήθεια της Ομοσπονδίας Ορειβασίας και την προσωπική θερμή συμπαράσταση του τότε Προέδρου Μιχ. Δεφνερ και του Γενικού Γραμματέα Αθαν. Τζάρτζανου εγκρίνονται και χορηγούνται χρηματικά ποσά από τον Ε.Ο.Τ. και τη Γενική Γραμματεία Αθλητισμού.

Στις 15 Σεπτεμβρίου 1961 φιλοξενείται η Γενική Συνέλευση της Ομοσπονδίας στο ξενοδοχείο «Lucy» και την επόμενη οργανώνεται επίσκεψη με την παρουσία αρχών της Χαλκίδας και της Στενής και δημοσιογράφων προκειμένου να εκτιμηθεί η πρόοδος των εργασιών. Η ολοκλήρωση της κατασκευής του Καταφυγίου, αφού ξεπεράστηκαν με επιτυχία όλες οι δυσκολίες, γίνεται το 1966, οπότε στις 12 Ιουνίου έγιναν και τα εγκαίνια του 35ου Ορειβατικού Καταφυγίου στον ελληνικό χώρο.

Στον πανηγυρικό λόγο των εγκαινίων ο Πρόεδρος Φιλοκλής Δράκος μεταξύ των άλλων τόνισε:
«…Ημείς τα παλαιότερα μέλη του Ορειβατικού τμήματος Χαλκίδος κατεχόμεθα από την μεγαλυτέραν συγκίνησιν διότι, βλέπομεν σήμερα πραγματικότητα εκείνο που πριν δεκαετίες το είχομεν ως όνειρο ….Παραδίδομεν λοιπόν το Καταφύγιο αυτό εις τα Ελληνικά νιάτα με την ολόθερμην ευχήν να το χαρούν σαν ορειβάτες και χιονοδρόμοι, να το διαφυλάξουν σαν το ωραιότερο κληροδότημα με την πίστιν ότι έτσι ζουν με την ωραιότερη θρησκείαν, να συνεχίσουν με τις ηθικές αρχές της ορειβατικής μας πίστεως και να προωθήσουν το έργον των ορειβατικών μας ιδεωδών».

Τα Διοικητικά Συμβούλια της περιόδου 1959-1968 παρέδωσαν το σπουδαιότερο έργο στην σύγχρονη ιστορία του Συλλόγου, το Καταφύγιο της Δίρφυος, έργο ζωής για τους ίδιους αλλά και τους επιγενόμενους, οι οποίοι ασφαλώς οφείλουν ευγνωμοσύνη. Η ίδρυση και οι δραστηριότητες του Ε.Ο.Σ. Χαλκίδος είχαν δημιουργήσει το ερέθισμα για ανάλογες προσπάθειες και σε άλλα μέρη του νησιού. (Σώζεται επιστολή με ημερομηνία 12 Ιουνίου 1937 από ομάδα νέων για ίδρυση παραρτήματος του Συλλόγου στην Κύμη). Παρόμοιες προσπάθειες έγιναν και μεταπολεμικά (Το 1947 στη Στενή από τον οδηγό βουνού Σταύρο Βασιλείου, το 1967 στην Ιστιαία από τον καθηγητή Μαραγιάννη).

 

Τα ‘βάσανα’ των χιονοδρόμων στη δεκαετία του ’70 προς το καταφύγιο.

Παράλληλα, ο ευεργέτης Νικόλαος Γιοκάλας, μεταξύ των πολλών δωρεών που προσέφερε στην περιοχή της Καρύστου, άφησε ποσό στη διαθήκη του, το 1945, για κτιστεί Καταφύγιο στην Οχη που ολοκληρώθηκε το 1962. Βρίσκεται σε υψόμετρο 1100 μέτρων, κοντά σε δροσερή πηγή και πάνω από τον όμορφο Καστανόλογγο, διαθέτει 30 κλίνες και αποτελεί τη βάση εξόρμησης για το ονομαστό Δρακόσπιτο της κορυφής και το θαυμάσιο φαράγγι στο Δημοσάρι.

Εδώ αξίζει να σταθούμε στην ορειβατική προσφορά του Καρυστινού ορειβάτη, λογοτέχνη και λαογράφου Σταμάτη Παπαμιχαήλ, μέλους του Συλλόγου.

Με τις αρχαιρεσίες της 25 Σεπτεμβρίου 1968 εκλέγεται νέο Διοικητικό Συμβούλιο με Πρόεδρο τον μηχανολόγο Κώστα Ιωαννίδη ο οποίος τα μέγιστα είχε βοηθήσει στην κατασκευή του Καταφυγίου, και Γενικό Γραμματέα τον Μιχάλη Νικολάου. Απονέμει – δίκαιες – τιμές στον Φιλοκλή Δράκο που ανακηρύχτηκε επίτιμος Πρόεδρος και αργότερα (το 1972) στον Μιχάλη Νικολάου που του απονεμήθηκε το χρυσό μετάλλιο του Συλλόγου.

Αντιμετωπίζει τεχνικά λειτουργικά θέματα και γίνεται προσπάθεια κατασκευής της πρώτης χιονοδρομικής πίστας. Ξεκινά προσπάθεια για την ανάπτυξη της αναρρίχησης και της αλπικής ορειβασίας. Οργανώνεται αναρριχητική ομάδα, υπό τον Φ. Παπαμανώλη. Για πρώτη φορά χρησιμοποιείται ως εκπαιδευτική, μικρή αναρριχητική πίστα στον Βατώντα

Τον επόμενο χρόνο αποστέλλεται στο Σαμονί των γαλλικών Άλπεων ο Γιάννης Κακάτσος, που αργότερα έγινε γνωστός και αγαπητός σε όλο τον ορειβατικό κόσμο της Ελλάδας. Η έκθεση της Ομοσπονδίας αναφέρει: «Ο Κος Κακάτσος παρακολούθησε όλα τα μαθήματα εις την Σχολήν και κατεβλήθη ιδιαιτέρα προσοχή δια την αφομοίωση υπ’ αυτού των διδασκομένων. Ως ορεινός πεζοπόρος είναι ταχύς και ανθεκτικός και αν εκπαιδευτεί συστηματικώς είναι δυνατόν να προσφέρει αναρριχητικός υπηρεσίας εις το φίλον τμήμα Χαλκίδος».

Παράλληλα το 1970 οργανώνεται η πρώτη εκδρομή στο εξωτερικό, Αυστρία – Γερμανία – Ιταλία – Δαλματικές ακτές με πρόταση του Κώστα Χαραμαντίδη, μετέπειτα Γ. Γραμματέα του Συλλόγου. Στις 20 Ιουλίου του ίδιου έτους, στην 30ή Πανελλήνια Ορειβατική Συγκέντρωση (στο βουνό των θεών, τον Όλυμπο), ο Πρόεδρος Κ. Ιωαννίδης προτείνει την διοργάνωση Π.Ο.Σ. στη Δίρφυ. Από τότε, ο Σύλλογος έχει συνεχή και πολυάριθμη παρουσία σε όλες τις Π.Ο.Σ. Σημαντικές εκδηλώσεις έγιναν στο Καταφύγιο, το 1971, για τα 150 χρόνια από την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης και στο ξενοδοχείο ΛΟΥΣΥ μουσικές εκδηλώσεις, χοροεσπερίδες, ομιλίες και προβολή διαφανειών για τα 35 χρόνια από την ίδρυση του Συλλόγου. Από τις 30 Ιανουαρίου 1971 και για τρία ακόμη χρόνια παραμένει στη θέση του Προέδρου ο Κώστας Ιωαννίδης, ενώ ο Μιχάλης Νικολάου συνεχίζει την προσφορά του από τη θέση του Αντιπροέδρου. Γενικός Γραμματέας αναλαμβάνει ο Κώστας Χαραμαντίδης, που παραμένει στη θέση αυτή ως το 1976.

Με την απαράμιλλη εργατικότητα του συγκρότησε σε γερές βάσεις τη γραμματεία του Συλλόγου. Πρωτεργάτης και εμπνευστής για την κυκλοφορία του Περιοδικού «Ορειβατικά Νέα» που εκδίδει ο Σύλλογος. Η παρουσία του σηματοδότησε και πρόβαλε το έργο του Ορειβατικού στην κοινωνία της Χαλκίδας και της Εύβοιας.

Στις 15 Αυγούστου 1972 ανεβαίνουν, σε οργανωμένη αποστολή, στην κορυφή του Ολύμπου, οι Ευβοείς ορειβάτες, Δημήτρης Δεμερτζής, Σωτήρης Κλημεντίδης και Βασίλης Σμπιλίρης. Από το Λιτόχωρο τους παρέλαβε ο Σταμάτης Παπαμιχαήλ, που υπηρετούσε τότε στην περιοχή, και τους οδήγησε στην αρχή του μονοπατιού.

Την ίδια χρονιά, επικαλύφθηκε η εξωτερική επιφάνεια του Καταφυγίου της η Δίρφυος με το ειδικό μονωτικό (έναντι καιρικών συνθηκών και υγρασίας) Krutoxin που εισήχθηκε από την Γερμανία.

Είναι αξιοσημείωτο ότι ο τοπικός Τύπος συμπαραστάθηκε στο έργο του Ορειβατικού, από της ιδρύσεως του έως σήμερα. Με προθυμία ενημερώνει πάντα για τις δραστηριότητες του Συλλόγου και με αγάπη έχει φιλοξενήσει ορθογραφία του Ορειβατικού για θέματα ορειβασίας, χιονοδρομίας, αναρρίχησης, αλλά και ευρύτερου ενδιαφέροντος (περιβάλλον, φύση, πολιτισμός.)

Το κείμενο είναι από το βιβλίο «60 χρόνια δράση» του ΕΟΣ Χαλκίδας.

SaveSave